Đồng chí Phạm Minh Chính - Uỷ viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 701 chủ trì hội nghị tại điểm cầu Trung ương. Đại tướng Phan Văn Giang - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Chỉ đạo 701 tham dự.
Dự Hội nghị tại điểm cầu tỉnh Vĩnh Long có Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đặng Văn Chính cùng đại diện các đơn vị có liên quan.
Sau 15 năm triển khai Chương trình hành động quốc gia khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh giai đoạn 2010–2025 (Chương trình 504), dưới sự chỉ đạo trực tiếp, sâu sát của Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia, Bộ Quốc phòng - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo đã điều phối các hoạt động; phối hợp chặt chẽ với các Ban, Bộ, ngành, địa phương, các tổ chức quốc tế triển khai toàn diện các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình 504 và đạt được những kết quả quan trọng.
Thực hiện Chương trình 504 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 21/4/2010, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện cơ cấu tổ chức và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực khắc phục hậu quả bom mìn. Ban Chỉ đạo quốc gia, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam (VNMAC), Quỹ và Hội hỗ trợ khắc phục hậu quả bom mìn Việt Nam, Nhóm Đối tác phát triển khắc phục hậu quả bom mìn (MAPG) được thành lập và đi vào hoạt động hiệu quả. Bộ Quốc phòng đã chủ trì xây dựng, trình Chính phủ ban hành Nghị định số 18/2019/NĐ-CP về Quản lý và thực hiện hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh tại Việt Nam; phối hợp ban hành Bộ Tiêu chuẩn quốc gia và 10 Thông tư quy định về quy chuẩn, tiêu chuẩn quốc gia, quy trình hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh; các Bộ, ngành cũng đã tham mưu, đề xuất với Quốc hội, Chính phủ và ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về chính sách, chế độ hỗ trợ người khuyết tật, chính sách y tế đối với nạn nhân bom mìn, quy định về quản lý vật liệu nổ công nghiệp, cũng như tham gia một số công ước quốc tế có liên quan…
Toàn cảnh Hội nghị trực tuyến tại điểm cầu tỉnh Vĩnh Long
Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục phòng tránh tai nạn bom mìn, với sự tham gia tích cực của Đại sứ quán các nước, các tổ chức quốc tế tại Việt Nam bằng nhiều hoạt động thiết thực, với các hình thức đa dạng, phong phú, thu hút hàng triệu lượt người tham gia. Nhờ đó, số vụ tai nạn bom mìn giảm rõ rệt.
Giai đoạn 2010–2025 ghi nhận 593 nạn nhân do bom mìn, trong đó từ sau năm 2017, nhiều năm chỉ xảy ra từ 1 đến 2 vụ, nhiều địa phương không còn tai nạn bom mìn. Song song đó, việc chăm sóc, hỗ trợ nạn nhân bom mìn tiếp tục được quan tâm. Đến năm 2025, 100% đơn vị cấp xã đã xác định, phân loại và cấp thẻ cho khoảng 3,5 triệu người khuyết tật (bao gồm cả nạn nhân bom mìn và nạn nhân chất độc hóa học), được trợ cấp hàng tháng và được hỗ trợ phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống... Trong đó, đã hỗ trợ hơn 6.000 trường hợp nạn nhân bom mìn và các đối tượng bị ảnh hưởng khác với số kinh phí hơn 52 tỷ đồng.
Trong công tác điều tra, khảo sát và rà phá bom mìn vật nổ, giai đoạn 2010–2025, cả nước đã triển khai khảo sát, rà phá bom mìn vật nổ gần 530.000 ha đất (trung bình đạt gần 35.000 ha/năm, tăng 35% so với giai đoạn trước) với tổng kinh phí gần 29 nghìn tỷ đồng, trong đó ngân sách trong nước hơn 23.000 tỷ đồng, viện trợ, hỗ trợ quốc tế khoảng 5,6 nghìn tỷ đồng. Diện tích nghi ngờ ô nhiễm bom mìn đã giảm từ 6,1 triệu ha xuống còn khoảng 5,57 triệu ha, tương đương 17,61% diện tích cả nước. Bản đồ ô nhiễm bom mìn toàn quốc được hoàn thành và công bố năm 2018, tạo cơ sở cho việc lập kế hoạch và tổ chức triển khai các dự án.
Bên cạnh đó, năng lực quản lý, điều hành và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực khắc phục hậu quả bom mìn không ngừng được nâng cao. Các chương trình đào tạo, tập huấn cán bộ, hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng và cơ sở dữ liệu bom mìn quốc gia được triển khai đồng bộ. Nhiều đề tài, nhiệm vụ khoa học – công nghệ được nghiệm thu và ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn.
Công tác hợp tác quốc tế và vận động tài trợ tiếp tục được đẩy mạnh. Giai đoạn 2010 - 2025, thông qua các chương trình vận động viện trợ, nhiều dự án có nguồn vốn viện trợ, tài trợ quốc tế đã được triển khai hiệu quả, làm sạch trên 100.000 ha đất, góp phần bảo đảm an toàn cho người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; Việt Nam chủ động, tích cực tham gia các diễn đàn quốc tế; công tác đối ngoại song phương và đa phương được tăng cường; Việt Nam đã ký kết 14 bản ghi nhớ hợp tác với các Chính phủ, tổ chức quốc tế, trong đó có Bản ghi nhớ Việt Nam - Hoa Kỳ về tăng cường hợp tác khắc phục hậu quả chiến tranh ký tháng 10 năm 2025.
Ông Đặng Văn Chính - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì Hội nghị trực tuyến tại điểm cầu tỉnh Vĩnh Long
Tại Hội nghị, đại diện các bộ, ngành, địa phương, các Đại sứ quán, tổ chức quốc tế đã trình bày tham luận, qua đó khẳng định sự quan tâm đầu tư nguồn lực của Chính phủ Việt Nam; đồng thời cũng thể hiện rõ trách nhiệm của các nước, các tổ chức trong và ngoài nước trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn vật nổ sau chiến tranh ở Việt Nam với tinh thần “Chung tay khắc phục hậu quả bom mìn - không để ai bị bỏ lại phía sau” - một công việc mang ý nghĩa nhân đạo, nhân văn sâu sắc.
Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ghi nhận, biểu dương những nỗ lực của các cấp, các ngành, các tổ chức chính trị - xã hội từ Trung ương đến địa phương trong triển khai thực hiện Chương trình 504. Thủ tướng trân trọng cảm ơn Chính phủ các nước, các tổ chức quốc tế thời gian qua đã có nhiều đóng góp thiết thực, hiệu quả, đồng hành cùng Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc hóa học sau chiến tranh.
Thời gian tới, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu xây dựng lộ trình cụ thể, phấn đấu hoàn thành công tác khắc phục hậu quả bom mìn trước năm 2045; đồng thời bố trí nguồn lực phù hợp, đẩy mạnh kêu gọi, huy động sự hỗ trợ của cộng đồng quốc tế; rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, hiệu quả, tránh dàn trải, lãng phí; xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về bom mìn, chất độc hóa học, phục vụ công tác quản lý, điều hành và triển khai các chương trình, dự án; tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, qua đó từng bước xây dựng Việt Nam trở thành hình mẫu quốc tế về tinh thần nhân văn, nhân đạo, tôn trọng hòa bình và hợp tác quốc tế. Song song đó cần đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức phòng, tránh tai nạn bom mìn cho Nhân dân; chăm lo đầy đủ chế độ, chính sách đối với các nạn nhân bị ảnh hưởng bởi bom mìn, chất độc hóa học; hoàn thiện các mô hình sản xuất, kinh doanh, tạo sinh kế bền vững, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cũng yêu cầu kiện toàn tổ chức bộ máy thực hiện Chương trình theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; thực hiện nghiêm phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”, kiên quyết khắc phục bệnh thành tích, tình trạng làm hình thức…
Dịp này, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính và Đại tướng Phan Văn Giang đã trao bằng khen tặng các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn, vật nổ sau chiến tranh ở Việt Nam giai đoạn 2010-2025.
Ngọc Hân