Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương báo cáo tại Hội nghị, tổng số vốn đầu tư công năm 2026 được Thủ tướng Chính phủ giao cho các bộ, cơ quan trung ương là 1.013.443,4 tỷ đồng. Đồng thời, theo quy định của Luật Đầu tư công, số vốn kế hoạch năm 2025 được kéo dài sang năm 2026 là 55.289,6 tỷ đồng.

Số vốn chưa phân bổ thuộc thẩm quyền của Chính phủ là 79.688,517 tỷ đồng, trong đó gồm các khoản dự kiến bố trí cho dự án khởi công mới, các chương trình mục tiêu quốc gia và các nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.

Đến hết ngày 15/4/2026, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã phân bổ chi tiết 976.538,8 tỷ đồng. Số vốn chưa phân bổ chi tiết còn lại là 50.040,8 tỷ đồng, chiếm 4,9% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao.

Về giải ngân, vốn kéo dài từ năm trước sang đạt 2.676,5 tỷ đồng, tương đương 5,8% kế hoạch. Đối với kế hoạch năm 2026, tổng số giải ngân đạt 127.390,6 tỷ đồng, bằng 12,6% kế hoạch.

Trong đó, vốn ngân sách trung ương giải ngân đạt 9,6%, vốn ngân sách địa phương đạt 14,2%. Có 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân bằng hoặc cao hơn mức bình quân chung. Tuy nhiên, vẫn còn 16 bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1%. Một số đơn vị được giao vốn lớn nhưng giải ngân thấp, ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương cũng nêu rõ nguyên nhân giải ngân chậm là do có các yếu tố như biến động giá vật liệu, thay đổi chính sách, khó khăn trong giải phóng mặt bằng và điều kiện thời tiết; chất lượng lập kế hoạch chưa cao, phân bổ vốn còn dàn trải; một số dự án chưa hoàn thiện thủ tục nhưng vẫn được bố trí vốn; công tác giải phóng mặt bằng chưa đồng đều, thiếu quyết liệt; việc phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ; năng lực tổ chức thực hiện của một số chủ thể còn hạn chế; một bộ phận cán bộ còn tâm lý e ngại, né tránh trách nhiệm; nguồn cung vật liệu thiếu hụt, trong khi nhu cầu tăng cao do triển khai đồng loạt nhiều dự án.

Đại biểu tham dự Hội nghị trực tuyến tại điểm cầu tỉnh Vĩnh Long.

Thảo luận tại hội nghị, đại diện các bộ, ngành, địa phương đã phân tích làm rõ thêm những thuận lợi, khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải ngân vốn đầu tư công. Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất các giải pháp và thể hiện quyết tâm thúc đẩy hoàn thành mục tiêu, kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng nhấn mạnh vai trò, tầm quan trọng của giải ngân vốn đầu tư công trong bối cảnh hiện nay. Đồng thời biểu dương các bộ, ngành, địa phương có tỷ lệ giải ngân cao; nghiêm khắc phê bình các bộ, ngành, địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung của cả nước.

Thủ tướng phân tích, chỉ rõ những tồn tại, hạn chế; nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế dẫn đến kết quả giải ngân chưa được như kỳ vọng và yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nhận diện rõ, từ đó đề xuất, thực thi các phương án, giải pháp khắc phục.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề nghị các cấp, các ngành, các địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm túc, quyết liệt, hiệu quả các Nghị quyết, kết luận của Trung ương, của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, an toàn lao động, chống tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí; hiệu quả đầu tư sẽ là tiêu chí quan trọng trong đánh giá cán bộ theo quy định hiện hành.

Song song đó, Thủ tướng Chính phủ cũng yêu cầu phải giữ vững kỷ luật, kỷ cương hành chính, kỷ luật đầu tư, nỗ lực, hành động quyết liệt trong toàn hệ thống chính trị; phát huy vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các Bộ, ngành, địa phương; phân công cụ thể lãnh đạo phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá. Các trường hợp yếu kém về năng lực, thiếu trách nhiệm, không đáp ứng yêu cầu tiến độ sẽ bị thay thế kịp thời; các hành vi vi phạm, tiêu cực bị xử lý nghiêm.

Trong công tác chuẩn bị đầu tư, các cơ quan chức năng cần nâng cao chất lượng lựa chọn dự án, bảo đảm tính cần thiết, hiệu quả và phù hợp với quy hoạch, khả năng cân đối vốn; kiên quyết loại bỏ tâm lý đăng ký dự án giữ chỗ, tình trạng vốn chờ dự án; đồng thời, xây dựng kế hoạch giải ngân cụ thể cho từng dự án, chủ động điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có tiến độ tốt.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng nhấn mạnh cần tập trung đẩy nhanh tiến độ các công trình quan trọng quốc gia, đặc biệt là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và các tuyến kết nối quốc tế; các Bộ, ngành liên quan khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn để triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia. Đối với kế hoạch phân bổ vốn năm 2026, các Bộ, cơ quan, địa phương phải hoàn thành trước ngày 10/5/2026; trường hợp chưa phân bổ hết phải báo cáo rõ nguyên nhân, trách nhiệm…

Ngọc Hân